Elektromobilność w Polsce. Jak wygląda jej rozwój?

Według danych z końca czerwca 2021 r., w Polsce było zarejestrowanych łącznie 26 985 samochodów osobowych z napędem elektrycznym. Przez pierwsze sześć miesięcy br. ich liczba zwiększyła się o 8 249 sztuk, tj. o 150% w porównaniu z analogicznym okresem 2020 r. – wynika z Licznika Elektromobilności, uruchomionego przez Polski Związek Przemysłu Motoryzacyjnego i Polskie Stowarzyszenie Paliw Alternatywnych.

Podstawy prawne rozwoju elektromobilności w Polsce

Elektromobilność, obok cyfryzacji, autonomizacji i usług mobilności współdzielonej, to obecnie główny trend rozwojowy w światowym przemyśle motoryzacyjnym. Konieczność redukcji emisji CO2 i pyłów zawieszonych oraz poziomu hałasu, to fakty, których nikt już nie neguje. Kluczowym aktem prawnym dla rozwoju elektro transportu w Polsce jest Ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych (UoE), która weszła w życie 22 lutego 2018. Przewiduje ona m.in. liczne przywileje dla użytkowników i nabywców pojazdów całkowicie elektrycznych i wodorowych (FCEV, ang. fuel cell electric vehicles). Ustawa ta nakłada również obowiązek wspierania elektromobilności na organy centralne państwa oraz organy samorządu terytorialnego.

Obok ustawy jednym z podstawowych dokumentów obowiązujących na poziomie krajowym jest Strategia na rzecz odpowiedzialnego rozwoju, której częścią jest m.in. Program Rozwoju Elektromobilności. Program ten zakłada przede wszystkim: opracowanie systemu korzyści dla użytkownika pojazdu elektrycznego, rozwój producentów w segmencie elektromobilności, zmiany regulacyjne warunkujące rozwój elektromobilności, dostosowanie sieci energetycznej.

Istotnym aktem prawnym jest również dyrektywa 2014/94/UE w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych.

Co udało się osiągnąć, czyli…

Rozwój polskich producentów elektromobilności

LG Chem w podwrocławskich Kobierzycach uruchomił produkcję akumulatorów jonowo-litowych, a w Goździkowicach zakłady wytwarzające elektrolit do baterii. W elektromobilność w Polsce inwestują także największe koncerny motoryzacyjne. Mercedes-Benz Cars ogłosił plany produkcji akumulatorów do zelektryfikowanych samochodów z linii modelowej EQ w Jaworze, w województwie dolnośląskim. W Koninie powstaje fabryka tlenku litowo-niklowego (eNLO) inwestorem jest brytyjski koncern Johnson Mathey. Coraz większe uznanie, również za granicą, zyskują polskie przedsiębiorstwa sektora elektromobilności. Jako przykład można wymienić spółkę Ekoenergetyka--Polska, produkującą infrastrukturę ładowania wysokiej mocy. W naszym kraju funkcjonują również rodzime i obce centra badawcze zajmujące się rozwojem transportu elektrycznego.

Zmiany regulacyjne warunkujące rozwój elektromobilności

Wyżej wspomniana ustawa UoE nakłada obowiązek na centralne organy administracji by w zadanym czasie doprowadziły do określonego udziału pojazdów elektrycznych we flocie obsługującej urząd (od początku 2020 roku – 10%, od 2023 – 20%, od 2025 - 50%). Organy samorządu z wyłączeniem gmin i powiatów do 50 tys. mieszkańców miały i mają z kolei osiągnąć następujące progi od początku 2020 – 10%, od początku 2025 – 30%.
Obowiązek ciążący na samorządach sprawił, że w kategorii pojazdów Polska wyróżnia się w Europie w ilości jeżdżących po ulicach miast i aglomeracji autobusów elektrycznych.

Systemu korzyści dla użytkownika pojazdu elektrycznego

Właściciele samochodów elektrycznych mogą parkować za darmo w strefach płatnego parkowania wyznaczonych na drogach publicznych, przy czym nie jest wymagane do tego żadne dodatkowe oznaczenie samochodu.
Planowane są również nieograniczony wjazd do stref czystego transportu. Przepisy zakładają ponadto zwolnienie z akcyzy. Od stycznia br. wprowadzono wyższe odpisy amortyzacyjne dla samochodów całkowicie elektrycznych.
Do 1 styczna 2026 roku UoE daje prawo poruszania się niektórym autom elektrycznym po buspasach.

Dopłaty do samochodów elektrycznych: Program Mój Elektryk 2021

Program ruszył 12 lipca ze zwiększonym dofinansowaniem dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny i ze zwiększonymi progami. Rodzice przynajmniej trójki dzieci będą mogły kupić auto o wartości powyżej 225 tysięcy złotych i otrzymać dofinansowanie nawet w kwocie 27 000 złotych. Pozostali użytkownicy indywidualni mogą liczyć na możliwość zakupu „elektryka” w kwocie do 225 tysięcy złotych z dopłatą w wysokości 18750 złotych.

Rozwój infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych w Polsce

Według szacunków Boston Consulting Group (BCG), w ciągu następnej dekady na całym świecie będzie potrzebnych 100 mln dodatkowych punktów ładowania, aby dotrzymać kroku prognozowanemu rozwojowi pojazdów elektrycznych.
Liczba stacji ładowania pojazdów na koniec maja br. w Polsce wynosiła zaledwie 1498. To stanowczo za mało i jest jeszcze wiele do zrobienia. Według najnowszego raportu „Polish EV Outlook”, który uwzględnia potencjalne wsparcie NFOŚiGW, do 2025 r. w Polsce może powstać 48 tys. ogólnodostępnych punktów ładowania EV. Potencjał prywatnej infrastruktury PSPA ocenia na 85-110 tys. punktów.

Od elektromobilności nie ma już odwrotu. To bilet w jedną stronę.