Fotowoltaika na wszystkich nowych budynkach: plany klimatyczne UE i energia solarna

Zmiany w branży fotowoltaiki zbliżają się wielkimi krokami. Coraz ważniejszą rolę odnawialnych źródeł energii potwierdzają m.in. zmiany prawne – w 2023 roku Parlament Europejski przyjął tzw. dyrektywę budynkową, która określa wymóg montowania instalacji PV na dachach wszystkich nowych budynków. Kiedy przepis ten wejdzie w życie i jak prezentują się plany klimatyczne UE na najbliższe lata?

Fotowoltaika – Unia Europejska i plany klimatyczne

Ostatnie kilkanaście miesięcy to dość burzliwy okres dla sektora energetycznego w Europie. Głównym powodem zawirowań na rynku była wojna za naszą wschodnią granicą, a także sankcje nałożone na Rosję – jednego z głównych eksporterów energii do krajów europejskich. W efekcie niezbędne było ustabilizowanie zaplecza energetycznego i uniezależnienie produkcji energii od zewnętrznych partnerów. Rynkowe zmiany w sporym stopniu dotknęły także użytkowników końcowych – duże podwyżki cen energii i paliw wraz z rosnącą inflacją przyczyniły się do tego, że inwestycja w odnawialne źródła energii stała się kwestią priorytetową.

Środki prowadzące do osiągnięcia niezależności energetycznej w Europie zostały opisane w programie REPowerEU. Kolejne kroki, które mają pomóc w dotarciu do tego celu, składają się z trzech filarów – oszczędzania energii, zróżnicowania jej źródeł i zwiększenia udziału OZE.

• Oszczędzanie energii – to temat poruszany już od wielu lat, jednak od 2022 roku państwa UE zaczęły wdrażać realne środki w kierunku zmniejszenia zużycia energii. Niektóre kraje wprowadziły m.in. ograniczenia w oświetleniu reklam czy ogrzewaniu części wspólnych.
• Zróżnicowanie źródeł energii – kraje UE mają starać się o wyszukiwanie nowych partnerów dla dostaw gazu, ropy naftowej i węgla, a w przyszłości także odnawialnego wodoru.
• Zielona energia – podejmowanie kroków, które pomogą przyczynić się do rozwoju odnawialnych źródeł energii. Jednym z głównych obszarów zainteresowania jest w tym przypadku fotowoltaika.

Fotowoltaika UE – zmiany, których możemy spodziewać się w nadchodzących latach

Zielona energia to kluczowy element strategii REPowerEU. Zwiększenie produkcji z wykorzystaniem OZE ma być osiągnięte m.in. przez program European Solar Rooftops Initiative, co można przetłumaczyć jako „europejską inicjatywę na rzecz dachowych paneli słonecznych”. Jego założenia obejmują wprowadzenie zobowiązań prawnych dotyczących instalacji paneli PV na dachach, czego efektem ma być zwiększenie produkcji z OZE aż o 58 TWh do roku 2025. Komisja Europejska proponuje także zwiększenie udziału źródeł odnawialnych w miksie energetycznym z poziomu 32% do 45% w 2030 roku. Łączna moc instalacji na terenie Europy ma natomiast zostać podwojona do 2025.

Od kiedy obowiązkowa fotowoltaika?

Czy nowy dom musi mieć fotowoltaikę, jeśli zostanie wzniesiony jeszcze w 2023 roku? Unijne zmiany związane z wymaganiami dla budynków nie weszły na razie w życie, jednak osoby planujące inwestycje w kolejnych kilku latach już teraz powinny zwrócić uwagę na nowe regulacje. Według European Solar Rooftops Initiative obowiązek montowania paneli fotowoltaicznych na różnych typach budynków będzie wprowadzany stopniowo – początkowo ma on obejmować obiekty użyteczności publicznej, a po pewnym czasie również budynki mieszkalne.

Według zasad zawartych w projekcie nowelizacji dyrektywy o charakterystyce energetycznej budynków wszystkie nowo wznoszone obiekty mają być projektowane tak, aby w późniejszym okresie można było optymalnie wykorzystać ich możliwości w kwestii fotowoltaiki. Ponadto państwa członkowskie mają zadbać o to, aby fotowoltaika była obowiązkowo montowana:

• w ciągu 2 lat od wejścia w życie nowelizacji dyrektywy – na wszystkich nowych budynkach publicznych i budynkach niemieszkalnych;
• od 31 grudnia 2026 roku – na wszystkich istniejących już budynkach publicznych i niemieszkalnych;
• do 31 grudnia 2028 roku – na wszystkich nowych budynkach mieszkalnych i parkingach z zadaszeniem;
• do 31 grudnia 2032 roku – na wszystkich budynkach poddawanych remontowi.

W praktyce oznacza to, że 2028 rok jest ostateczną datą na założenie instalacji PV w nowym budynku. Przy remontach można z kolei poczekać do końca 2032 roku.

Fotowoltaika – dofinansowania 2024

Wzrosty cen energii, coraz większy nacisk na środowisko i nowe regulacje Unii Europejskiej sprawiają, że inwestycja w fotowoltaikę jest nie tylko opłacalna, lecz także praktycznie obowiązkowa. Warunki dla energii solarnej są aktualnie kluczową kwestią przy planowaniu nowych projektów budowlanych, a sama instalacja PV zwraca się nawet po paru latach w postaci oszczędności na rachunkach za prąd. Warto zainteresować się tym tematem już teraz – aktualnie w Polsce dostępne są różne programy wsparcia finansowego dla fotowoltaiki, dzięki czemu próg wejścia w OZE jest znacznie niższy. Mogą to być np. dofinansowania z programu FEnIKS (Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko) czy w ramach inicjatywy Mój Prąd 5.0, która będzie kontynuowana w nowej wersji w roku 2024.

• Czytaj też: Obowiązkowa fotowoltaika – od kiedy? Przygotuj się na przyszłe inwestycje