Jakie wyróżniamy rodzaje pomp ciepła i czym się różnią?

Pompa ciepła to urządzenie wykorzystujące energię odnawialną, które zdobywa coraz większą popularność w Polsce. Można je zamontować zarówno na etapie budowy, jak i w ukończonych budynkach. Warto jednak wiedzieć, że istnieją różne rodzaje pomp ciepła – wśród nich można wymienić pompy ciepła powietrzne, gruntowe oraz hybrydowe. Czym charakteryzuje się każdy z tych typów i jaką pompę ciepła wybrać?

Jak działa pompa ciepła?

Na początek warto opisać sposób działania takiego urządzenia. Pompa ciepła wykorzystuje energię pochodzącą ze środowiska naturalnego – jest ona pobierana z naturalnych zasobów wody, powietrza lub ziemi. Przy wytwarzaniu energii przez pompę nie zachodzi proces spalania, dzięki czemu do środowiska nie trafiają szkodliwe substancje. To jeden z głównych powodów, dla których pompa ciepła jest tak popularnym rozwiązaniem. W wielu budynkach takie urządzenie stanowi wygodny i opłacalny sposób na odejście od paliw kopalnych, które są stopniowo wypierane ze względu na ekologię oraz problemy w łańcuchu dostaw.

Praca pompy ciepła opiera się na zasadach termodynamiki, według których energia cieplna jest przekazywana z ciała cechującego się wyższą temperaturą do ciała o niższej temperaturze. System ogrzewania bazuje na źródle ciepła, samym urządzeniu, a także układach dystrybucji i przechowywania ciepła. Do eksploatacji pompy potrzebna jest także niewielka moc elektryczna, która pozwala na poprawne działanie całości – może ona być pozyskiwana np. z fotowoltaiki. Wiedząc już, jak działa pompa ciepła, warto przeanalizować dostępne rodzaje pomp ciepła, by określić, który z nich będzie najlepszym wyborem.

Czym charakteryzują się powietrzne pompy ciepła?

Pompy ciepła powietrzne należą do najchętniej wybieranych wariantów – jedną z zalet jest stosunkowo niska inwestycja początkowa. Źródłem ciepła jest w tym przypadku powietrze pobierane przez pompę z zewnątrz. Wyróżniamy dwa typy urządzeń z tej kategorii:

• pompy ciepła powietrze–powietrze (służące tylko do ogrzewania),
• pompy ciepła powietrze–woda (do ogrzewania oraz podgrzewania wody użytkowej).

Powietrzne pompy ciepła stosuje się w połączeniu z dodatkowym źródłem ogrzewania, takim jak ogrzewanie podłogowe. Dzięki temu można utrzymać komfortowe warunki we wnętrzu nawet wtedy, gdy różnice w stosunku do temperatury na zewnątrz są największe.

Na przykładzie sprzętów tego rodzaju można także wyjaśnić, czym są pompa ciepła split oraz pompa ciepła monoblok. Urządzenia te mają podobną budowę, jednak ich komponenty są rozmieszczone w inny sposób. W przypadku modeli typu split skraplacz oraz parownik stanowią dwie odrębne jednostki, które są połączone przewodami. Pompy monoblok charakteryzują się z kolei obecnością hermetycznej jednostki zawierającej cały układ chłodniczy. Która z opcji jest lepsza – pompa ciepła split czy monoblok? Obydwa rodzaje mogą działać z podobną efektywnością, a główne różnice dotyczą kosztów. Modele typu split są początkowo tańsze, jednak ich eksploatacja wiąże się z większymi wydatkami na kontrolę układu chłodniczego. Dodatkowo warto zwrócić uwagę, że pompy monoblok mogą zajmować znacznie mniej miejsca.

Jak działają gruntowe pompy ciepła?

Pompy ciepła gruntowe wykorzystują energię geotermalną zgromadzoną w ziemi. Już na głębokości ok. 1,5 metra temperatura nie spada poniżej 0°C, dzięki czemu urządzenie może bez problemu działać z wysoką efektywnością nawet w zimowych miesiącach. Kluczowymi elementami są w tym przypadku wymienniki poziome oraz sondy pionowe. Gruntowa pompa ciepła zapewnia świetne wyniki pod względem skuteczności i może funkcjonować samodzielnie.

Czym są hybrydowe pompy ciepła?

Pompy ciepła hybrydowe to połączenie dwóch urządzeń, dzięki którym można ogrzewać pomieszczenia oraz podgrzewać wodę. Takie rozwiązania mogą składać się np. z pompy powietrze–woda i kotła kondensacyjnego zasilanego gazem. Instalacje tego rodzaju są dodatkowo wyposażone w układy, które decydują o włączeniu konkretnego obwodu w danym momencie na podstawie wydajności i opłacalności.

Ile kosztuje pompa ciepła w 2023 roku?

W przypadku powierzchni ogrzewania o wymiarach ok. 150 m² koszt powietrznej pompy ciepła wraz z montażem wynosi przeważnie od 40 do 60 tys. zł. Modele gruntowe to wydatek rzędu 35–60 tys. zł. Do tego należy doliczyć koszty związane ze źródłem dolnym pompy i jego montażem, a także projektem geologicznym, który pozwoli określić warunki na danej działce. Choć początkowe wydatki mogą wydawać się spore, warto zaznaczyć, że pompa ciepła powinna być traktowana jako inwestycja.

Jaki rodzaj pompy ciepła będzie najlepszym wyborem?

Jaką pompę ciepła wybrać? W przypadku umiarkowanego klimatu, który panuje w Polsce, zazwyczaj odpowiednim wyborem będzie pompa powietrzna. W regionach, w których zimą panują bardzo niskie temperatury, lepiej sprawdzi się pompa ciepła gruntowa. Należy jednak pamiętać, że montaż urządzenia drugiego rodzaju wymaga większej przestrzeni na działce. Przy zakupie konkretnego urządzenia konieczne jest sprawdzenie kilku kluczowych parametrów określających wydajność i opłacalność systemu, takich jak wskaźniki SEER oraz SCOP.