Obecne zmiany w światowej energetyce sprawiają, że alternatywne, tzw. zielone źródła energii to tak naprawdę jedyna gwarancja kontroli kosztów ponoszonych na energię elektryczną. I nie ma tu znaczenia czy przyszły lub obecny prosument jest firmą, osobą fizyczną czy może prowadzi działalność rolniczą.
Tak system opustów, który przeszedł do historii w kwietniu 2022 roku był jedną z najkorzystniejszych systemów rozliczeń na świecie. Jednak obecny stan faktyczny w energetyce sprawia, że do historii przechodzi również mniejsza opłacalność net-billingu, czyli nowego systemu rozliczeń dla prosumentów.
W obliczu skokowego wzrostu cen energii elektrycznej opłacalność inwestycji w fotowoltaikę rośnie, a darmowy prąd ze źródeł odnawialnych jest dobrem bardzo pożądanym. Tym bardziej że obok kolejnego światowego energetycznego kryzysu w grę wchodzą również kwestie ekologii i wyczerpywania się zasobów paliw kopalnych na naszej planecie.
W świetle tych wszystkich przedstawionych powyżej czynników kalkulacja opłacalności fotowoltaiki niesie prosumentom niezmiennie dobre informacje. Jak wykonać taką kalkulację? Kiedy fotowoltaika się nie opłaca? Czy fotowoltaika ma sens? Opłacalność fotowoltaiki należy szacować jako zyski pomniejszone o koszty poniesione w całym okresie eksploatacji przydomowej elektrowni słonecznej
Jakie są koszty instalacji fotowoltaiki?
Największym wydatkiem ponoszonym w całej inwestycji jest zawsze koszt instalacji samej fotowoltaiki. Choć do 2021 roku komponenty elektrowni słonecznych nieustannie taniały, to nie da się ukryć, że zakup całego niezbędnego osprzętu jest dużym wydatkiem, który dla większości inwestorów jest trudny do sfinansowania wyłącznie z własnej kieszeni. Dlatego właśnie stworzono dofinansowania dla fotowoltaiki, o których jeszcze będzie szerzej mowa w dalszej części tego artykułu.
Koszt takiej instalacji to kilkadziesiąt tysięcy złotych. Czy będzie to 20 czy 40, a nawet 60 lub 80 tysięcy złotych zależy m. in. od: wielkości elektrowni fotowoltaicznej – niezbędnej mocy, rodzaju wybranych komponentów – czy stawia się na osprzęt marki premium czy na rozwiązania ze średniej półki cenowej. Uwaga! Osprzęt budżetowy, którego cena jest po prostu najniższa nigdy nie jest dobrym rozwiązaniem inwestycyjnym w konstruowaniu fotowoltaiki. Najtańszy sprzęt szybko ulegnie awarii, będzie wymagał wymiany co podwyższy tylko całościowe koszty zamiast generować faktyczne oszczędności. Poza tym to co najtańsze może być zwyczajnie niebezpieczne w użytkowaniu. Ostateczny koszt instalacji fotowoltaiki będzie zależał również od tego czy prosument jest osobą prawną czy fizyczną. A to za sprawą stawki podatku Vat od usługi montażu, która w pierwszym przypadku sięga 23%, a w tym drugim 8%. Jednak tak jak wspomniano już wyżej, na tej inwestycji można zaoszczędzić. Ile można zaoszczędzić na prądzie dzięki fotowoltaice?
Ile oszczędności daje fotowoltaika?
Przeanalizowanie opłacalności fotowoltaiki wymaga ustalenia pewnych wielkości bazowych. Przykładowo, że cena sprzedaży stanowi 60% ceny zakupu energii elektrycznej w przypadku prosumentów indywidualnych i 40% w przypadku firm. Kosztem dodatkowym może być dokonania przeglądu i konserwacji, w tym mycia instalacji PV. W obliczeniach opłacalności niezbędne jest również przyjęcie konkretnego horyzontu czasowego – minimum 12 lat gwarancji na moduły PV i przynajmniej 15 lat na falownik lub 25 lat – na taki okres szacuje się żywotność modułów PV. Przy dokonywaniu szacunków warto wziąć pod uwagę również minimalny spadek mocy modułów w czasie. To wartość rzędu 0,6% rocznie. Przy czym największy spadek mocy notuje się w ciągu pierwszego roku eksploatacji.
Po dokonaniu wszystkich opisanych wyżej założeń i przyjęciu kosztów instalacji dla prosumenta indywidualnego na poziomie 42 tysięcy złotych oraz 70 tysięcy złotych dla firm przyjąć można, że pierwszy z nich w ciągu 25 lat pracy instalacji zyska ponad 40 tysięcy złotych, a drugi nawet ponad 100 tysięcy złotych.
Jeśli inwestor chciałby dokonać indywidualnych wyliczeń może sięgnąć po gotowe aplikacje i kalkulator opłacalności fotowoltaiki.
Zyski i oszczędności płynące z własnej produkcji prądu mogą wzrosnąć na przestrzeni ćwierćwiecza o kolejne kilkadziesiąt tysięcy, jeśli inwestorzy zdecydują się sięgnąć po dotacje.
Jakie są możliwe dofinansowania dla fotowoltaiki?
Inwestorzy niezmiennie mogą nadal sięgać po środki z programów rządowych, by w ten sposób skutecznie obniżyć koszty instalacji fotowoltaiki.
Do dyspozycji zainteresowanych pozostają m.in. Mój Prąd i Czyste Powietrze.
15 grudnia 2022 roku ruszyła nowa edycja programu Mój Prąd. Na samą mikroinstalację można otrzymać dofinansowanie w kwocie 6 tysięcy złotych, a w przypadku montażu elementów dodatkowych większe kwoty. I tak do magazynów energii dofinansowanie w kwocie 16 tysięcy złotych, do magazynu ciepła 5 tysięcy złotych, a do systemu EMS / HEMS 3 tysiące złotych.
1 lutego 2023 roku ruszą również dofinansowania dla wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych. Dopłaty te będą sięgać połowy kosztów kwalifikowanych, a budżet na ten rok to nawet 500 milionów złotych.
Program Czyste Powietrze od 3 stycznia 2023 roku daje możliwość wnioskowania o 66 tysięcy złotych za kompleksową termomodernizację z uwzględnieniem fotowoltaiki właśnie.
Na co zwrócić uwagę przy kalkulacji opłacalności fotowoltaiki?
Porady dotyczące kalkulacji opłacalności fotowoltaiki mówią również o tym by szacować zwrot z inwestycji w fotowoltaikę. Jak dokładnie go policzyć? Wystarczy podzielić koszt początkowy całej inwestycji przez zyski osiągnięte w jednym roku eksploatacji. Obawiano się, że po wprowadzeniu nowego sposobu rozliczeń net-billing wydłuży czas zwrotu z inwestycji. To prawda, jednak w obliczu rosnących cen energii nadal będzie on krótki. Domowe instalacje fotowoltaiczne będą zwracały się po 5-7 latach, a te firmowe po 9 latach, a nawet krócej. Przy tym tempie wzroku kosztów energii mówi się nawet o 6 latach.
Czy fotowoltaika ma sens?
Czy jest coś jeszcze, na co warto zwrócić uwagę biorąc się za przeanalizowanie kosztów fotowoltaiki? Oczywiście. Tym czymś jest autokonsumpcja. Im większe zużycie wyprodukowanego prądu na potrzeby własne tym lepiej, bo to oznacza większą opłacalność inwestycji w fotowoltaikę.
