Nowelizacja ustawy o fotowoltaice / OZE. Jak będą rozliczani prosumenci? Czy zatrzyma rozwój rynku PV?

Na początku czerwca br. pojawił się pierwszy projekt nowelizacji ustawy o OZE autorstwa Ministerstwa Klimatu i Środowiska, który zakładał likwidację opustów. W mediach zawrzało, a na rynku rozpoczęło się zamieszanie i „gonitwa” po nową instalację fotowoltaiczną jeszcze w tym roku. Czy obawy o dalszy rozwój fotowoltaiki w Polsce są słuszne?

Nowelizacja ustawy OZE - kto zyska, a kto straci?

Rezygnacja z dotychczasowego systemu opustów na rzecz zmian zaproponowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska byłaby niekorzystna szczególnie dla prosumentów z mikroinstalacjami – osób fizycznych.

Roczna oszczędność na rachunkach za prąd przy instalacji o mocy 6,5 kWp przy obecnie obowiązującym systemie wynosi około 3,5 tysiąca złotych. Nowelizacja ustawy o OZE w kształcie zaproponowanym przez rząd zmniejszyłaby kwotę oszczędności do nieco ponad 2 tysięcy złotych. Tymczasem ludzie masowo instalują fotowoltaikę, bo chcą mieć prąd za darmo. Najważniejszy jest dla nich rachunek ekonomiczny.

Projekt ustawy o fotowoltaice - dlaczego powstał?

Przy tak gwałtownym wzroście grona prosumentów i mikroinstalacji fotowoltaicznych, które niestety bardzo często są przewymiarowywane koszty dystrybucji energii i utrzymania sieci w równowadze wciąż rosną. Koszty te ponoszą wyłącznie dystrybutorzy, co jest sprzeczne z unijnym prawodawstwem. Na konieczność zmian zwracają uwagę też Polskie Sieci Energetyczne.

Z drugiej strony inżynierowie i branża fotowoltaiczna podkreśla, że potrzeba spokojnych działań i możliwie długiego czasu na dostosowanie się do nowych wymogów zarówno samych prosumentów, jak i przedsiębiorstw działających w tej branży, a także sieci energetycznych. Zwolennikami ewolucji zamiast rewolucji w systemie są m.in. Żaneta Koźmińska, dyrektor zarządzająca firmy Revolt Energy, posłanka Jadwiga Emilewicz, przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Gospodarki Zeroemisyjnej i Europejskiego Zielonego Ładu, była wicepremier i minister, prof. Konstanty Marszałek, szef Centrum Fotowoltaiki Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie oraz Andrzej Guła, lider Polskiego Alarmu Smogowego.

O braku możliwości zakończenia transformacji energetycznej w Polsce i zagrożeniach dla istotnej w gospodarce branży fotowoltaicznej mówi również Anna Kornecka, wiceminister rozwoju, pracy i technologii.

Kiedy wejdzie w życie ustawa o OZE?

Już się udało. Na początku lipca 2021 roku światło dzienne ujrzał poselski projekt nowelizacji sygnowany przez Jadwigę Emilewicz. Zakłada on jedynie modyfikację obecnie obowiązującego systemu opustów i wprowadza wiele rozwiązań, które umożliwią bezproblemową implementację prawa unijnego. Co najważniejsze prosumenci nie stracą. A co więcej, większa ilość osób będzie mogła skorzystać ze statusu prosumenta.

Ustawa o OZE - jakie czekają nas zmiany?

Nowy projekt zakłada m.in. zwiększenie upustu z 1:0,7 lub 1:0,8 (w zależności od mocy mikroinstalacji) i zastąpienie go wyższym opustem 1:1, ale liczonym tylko za składnik zużytej energii – w przeciwieństwie do obecnego rozwiązania, które uwzględnia również składnik dystrybucji. Prosumenci otrzymają 15 procent rabatu na dystrybucję naliczonego wyłącznie od energii pochodzącej z ich źródła i zmagazynowanej w sieci. Projekt zakłada też doprecyzowanie bilansowania międzyfazowego, aby system rozliczeń był jeszcze bardziej korzystny dla prosumenta oraz wspieranie systemu prosumenckiego przez 25 lat.

(…) ideą mojego projektu nie jest wyłącznie korekta systemu opustów dla prosumentów lub potencjalnych prosumentów posiadających swój własny dach i mogących potencjalnie zainwestować w fotowoltaikę. Zasadniczo, ideą jest wprowadzenie dwóch nowych kategorii prosumentów, czyli prosumenta zbiorowego i prosumenta wirtualnego, a więc w największym skrócie chcę wprowadzić rozwiązania dla mieszkańców wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych oraz dla tych, którzy nie mają swojego dachu, a chcieliby skorzystać z taniej energii. – tak sama o swoim projekcie mówi Jadwiga Emilewicz.

Szybkie i restrykcyjnie wprowadzane zmiany w ustawodawstwie rzeczywiście mogłyby odcisnąć negatywne piętno na branży PV. Przemyślane ewolucyjne zmiany nie zaszkodzą ani prosumentom, ani branży, ani dystrybutorom.