Rynek fotowoltaiki w Polsce. Jak wygląda jego rozwój? Podsumowanie z raportu Instytutu Energii Odnawialnej

Instytut Energii Odnawialnej jako jedna z pierwszych prywatnych placówek badawczych w Polsce założona w 2001 roku, zajmująca się badaniem rynku odnawialnych źródeł energii rokrocznie publikuje obszerny raport na ten temat. Jak wyglądał rynek modułów PV w przełomowym z wielu względów dla branży roku 2021?

Temat ten można rozpatrywać w co najmniej dwóch aspektach. Po pierwsze kierunku rozwoju polskich firm fotowoltaicznych. To ich kondycja wpływa bowiem bezpośrednio na stopień wykorzystania odnawialnych źródeł energii w naszym kraju. Po drugie struktury produkcji lub importu poszczególnych rodzajów paneli PV na rodzimy rynek.

Firmy fotowoltaiczne w Polsce

Polski rynek staje się coraz bardziej dojrzały. Większość firm z 70 objętych badaniem Instytutu Energii Odnawialnej ma ugruntowaną pozycję na rynku i konsekwentnie poszerza lub planuje poszerzyć swoją działalność. Połowa z nich funkcjonuje już w modelu EPC (ang. Engineering, Procurement, and Construction) zajmują się więc zarówno tworzeniem projektów instalacji PV w każdej skali – w tym farm fotowoltaicznych, jak i dostarczaniem do nich nowoczesnego osprzętu i jego montażem. Po zakończeniu inwestycji świadczą natomiast pełną obsługę naprawczo-serwisową. Firmy te wykorzystały długotrwałą i doskonałą koniunkturę i przeszły od obsługi klienta indywidualnego i montażu przydomowych mikroinstalacji do roli wielkoskalowego dewelopera. Przy czym część z nich nadal posiada ofertę dla osób fizycznych, które chcą zainwestować we własną przydomową elektrownię słoneczną.

Moduły fotowoltaiczne i falowniki

Osprzęt fotowoltaiczny na polskim rynku nadal w znakomitej większości pochodzi z importu. Zwłaszcza panele fotowoltaiczne są sprowadzane z rynków zewnętrznych i chyba dla nikogo nie jest tajemnicą, że 90% tego eksportu pochodzi z krajów azjatyckich. Najpopularniejszymi markami pozostają Astronergy, JA SOLAR, Jinko, Solar, Longi Solar, Risen Energy, Trina Solar.

Na rynku pojawiły się jednak również polskie marki i część z polskich producentów stale rozwija swoją działalność chociażby przez prowadzenie własnych ośrodków rozwoju technologii PV. Polscy producenci dbają również o posiadanie certyfikacji w międzynarodowych instytucjach. Co najbardziej istotne dla inwestora, rodzime moduły fotowoltaiczne charakteryzują się bardzo dobrą sprawnością. Większość z nich osiąga sprawność w granicach 20%.

Chińska dominacja jest nadal obecna także na rynku falowników. Jednak wraz z pracami nad rozwojem technologii fotowoltaicznej, prosumenci mogą już sięgać po polskie opatentowane konstrukcje stworzone przez polskich producentów we własnych ośrodkach badawczych lub na uczelniach technicznych takich jak chociażby Politechnika Warszawska.

Udział w rynku fotowoltaicznym poszczególnych technologii

Badanie przeprowadzone przez IEO wykazało duży udział z trendem rosnącym modułów dwustronnych, bowiem moduły bifacial obejmowały aż 29% mocy zainstalowanych przez ankietowanych 70 firm. Natomiast wśród nowopowstających farm PV w 2021 r. bifacial stanowiły aż 56% udział.

Polski rynek to niemal stuprocentowa dominacja modułów monokrystalicznych nad polikrystalicznymi. Stanowią one ponad 99% obecnej sprzedaży. Cel na przyszłość to rozwijanie technologii na głębszym poziomie: bifacial. Perc, hal-cut, TOPCon.

Jaką moc modułów fotowoltaicznych wybierają Polacy?

Najczęściej wybieranymi modułami w zeszłym roku były te z zakresu mocy 360-380 Wp. Dopiero w dalszej kolejności wybierano moduły o mocach 380-400, 400-420 oraz 440-460 Wp. Przewaga osprzętu o niższej mocy wynika zapewne m.in. z obawy o przewymiarowanie instalacji. Zupełnie niepotrzebnie. Dochodzi tu bowiem do pewnego pomieszania pojęć. Dlaczego warto jednak dobierać panele o dużej mocy? Po pierwsze panel nigdy nie jest w stanie osiągnąć swojej pełnej mocy znamionowej. Po drugie większa moc paneli przekłada się bezpośrednio na ich mniejszą ilość. To dobre rozwiązanie nie tylko przy małych powierzchniowo dachach czy instalacjach posadowionych na gruncie. Oszczędność miejsca zawsze może okazać się istotna.

Panele o wysokiej mocy, na które warto zwrócić uwagę to na pewno Sunova 410. Po raz pierwszy zostały one zaprezentowane w Polsce na targach ENEX NEW ENERGY w lutym 2022 roku. Moduł full black o mocy 410 W z serii Hi-Kilo zbudowany jest z ciętych na pół ogniw 182 mm i posiada ponadprzeciętnie wysoką sprawności dochodzącą do 21,0%. To wszystko w połączeniu z wyjątkową lekkością sprawia, że mogą znaleźć zastosowanie przy wielu rodzajach nawet najbardziej wymagających projektów.

Perspektywy i rozwój fotowoltaiki w Polsce w kolejnych latach

Rok 2021 był dla polskiej branży fotowoltaicznej rokiem przełomowym, ale jak się okazuje nie tylko ze względu na zmianę systemu rozliczeń prosumentów i wprowadzenie net-billing. To również kolejny rok bardzo intensywnego rozwoju rodzimej myśli technicznej w fotowoltaice oraz rozwój czołowych firm z branży w kierunku wielkoskalowej działalności w modelu EPC. To naturalny kierunek w sytuacji, w której środek ciężkości rozwoju całej branży przesuwa się w kierunku fotowoltaiki B2B i dużych projektów inwestycyjnych takich jak farmy fotowoltaiczne. Początek 2022 roku i jego wydarzenia udowodniły, że od „zielonej energii’ nie ma już odwrotu, a co za tym idzie będą rozwijane projekty o znaczeniu ogólnopolskim.